Akumulatory rozruchowe są niezbędnym elementem wyposażenia każdego samochodu napędzanego silnikiem spalinowym i hybrydy. Akumulator dostarcza energii elektrycznej potrzebnej do uruchomienia rozrusznika i silnika, a awaria lub rozładowanie akumulatora unieruchamia samochód. W każdym przypadku trzeba się liczyć z przerwaniem albo opóźnieniem podróży w najmniej oczekiwanym momencie.

Każdy akumulator ma ograniczony czas życia. Zależy on nie tylko od parametrów konstrukcyjnych (oczekiwana liczba cykli ładowania – rozładowania), ale także od warunków eksploatacji (temperatura otoczenia, narażenie na wibracje, uszkodzenia mechaniczne) czy błędów obsługi (dopuszczenie do głębokiego rozładowania, spowodowanie zwarcia etc.).

Konstrukcja najczęściej spotykanych kwasowo-ołowiowych akumulatorów samochodowych sprawia, że są one podatne na spadki temperatury. Reagują na nie utratą pojemności i pogłębiającym się rozładowaniem, dlatego tak wiele przypadków awarii akumulatorów obserwujemy zimą, zwłaszcza wtedy, gdy temperatura spada znacznie poniżej zera.

Jesienno-zimowy okres przejściowy to dobry czas, żeby sprawdzić kondycję akumulatora i ewentualnie podjąć decyzję o wymianie. Dobrą praktyką jest proponowanie wszystkim klientom, którzy zgłaszają się do serwisu, pomiaru parametrów akumulatora. Wymaga to wprawdzie zakupu relatywnie drogiego, profesjonalnego testera, ale umożliwia rozszerzenie działalności o sprzedaż i wymianę akumulatorów, a w przypadku akumulatorów obsługowych także o ich serwis.

Specyfika akumulatorów rozruchowych

Akumulatory rozruchowe są projektowane tak, aby można było krótkotrwale obciążać je prądem o natężeniu przekraczającym 200 A (niekiedy nawet 800 A). Jest to konieczne, aby zasilić rozrusznik, który musi pokonać wszystkie opory ruchu silnika i nadać jego wałowi prędkość wystarczającą do rozruchu. W samochodach z silnikiem wysokoprężnym dochodzą do tego dodatkowe odbiorniki energii o dużej mocy: świece żarowe.

W tradycyjnych samochodach akumulator jest używany stosunkowo rzadko (jeśli nie liczyć specyficznych zastosowań pojazdu, które wymagają częstego zatrzymywania i wyłączania silnika). Inaczej wygląda to w samochodach z funkcją start-stop, która (jeśli jest aktywna) wymusza wyłączanie i włączanie silnika wielokrotnie podczas jazdy, np. po zatrzymaniu przed skrzyżowaniem.

Z tego powodu do takich pojazdów należy stosować akumulatory o specjalnie dobranej charakterystyce: relatywnie dużej pojemności i zdolności do szybkiego ładowania podczas jazdy, między kolejnymi wyłączeniami silnika. Producenci akumulatorów zazwyczaj informują, że konkretny model jest przeznaczony do współpracy z systemem start-stop. Samochody tego typu mają zabezpieczenie przed głębokim rozładowaniem akumulatora. Mierzą one napięcie w instalacji elektrycznej i dezaktywują system start-stop do czasu, aż akumulator zostanie ponownie w pełni naładowany.

Akumulator rozruchowy nie służy do długotrwałego zasilania odbiorników energii elektrycznej. Po uruchomieniu silnika podstawowym źródłem prądu jest alternator. Akumulator pełni tę funkcję wyłącznie podczas postoju, co zresztą często kończy się rozładowaniem i unieruchomieniem pojazdu do chwili znalezienia alternatywnego źródła prądu.

W sprzedaży znajduje się wiele rodzajów i odmian akumulatorów. Dobranie takiego, który najlepiej spełnia wymagania wynikające z rodzaju napędu i sposobu użytkowania pojazdu, umożliwia osiągnięcie długiego czasu eksploatacji.

Na rynku motoryzacyjnym można spotkać akumulatory o różnej konstrukcji i parametrach. Podstawowymi wartościami, na które trzeba zwrócić uwagę przy doborze akumulatora, są: rozmiar i kształt akumulatora (musi się on zmieścić w przeznaczonym do tego miejscu, umożliwiając solidne przymocowanie do podstawy), ułożenie zacisków (spotyka się akumulatory z biegunem dodatnim umieszczonym z lewej lub prawej strony), napięcie znamionowe, pojemność oraz maksymalne robocze natężenie prądu.

Rodzaje akumulatorów

Akumulatory kwasowo-ołowiowe, oznaczane skrótem SLA, to konstrukcje z długą historią. Zbudowane są one z płyt ołowianych zamkniętych w obudowie wypełnionej płynnym elektrolitem (roztworem kwasu siarkowego). Występują w dwóch odmianach – jako akumulatory obsługowe i bezobsługowe. Akumulatory obsługowe to takie, w których można wykręcić korki poszczególnych ogniw, sprawdzić poziom i gęstość elektrolitu oraz ewentualnie uzupełnić go wodą destylowaną. Akumulatory bezobsługowe nie wymagają wykonywania tych czynności przez cały okres eksploatacji.

Akumulatory żelowe (GEL) są wypełnione elektrolitem w postaci żelu krzemionkowego. Jest to również kwas siarkowy, ale użycie go w postaci żelu zabezpiecza przed wyciekami w przypadku uszkodzenia oraz zmniejsza tempo odparowania wody z elektrolitu. Tego typu akumulatory najczęściej wykonuje się jako bezobsługowe. Są one odporne na wstrząsy, mogą pracować przechylone pod niemal dowolnym kątem i nadają się do zastosowania w pojazdach z systemem start-stop.

Akumulatory AGM (od ang. Absorbed Glass Mat) to konstrukcje wykorzystujące matę szklaną jako absorbent elektrolitu. Mają one relatywnie dużą pojemność, są odporne na wibracje i mogą pracować w nietypowych pozycjach. W razie uszkodzenia nie dają wycieków elektrolitu. Mają też korzystną charakterystykę ładowania i mogą być stosowane w pojazdach z odzyskiwaniem energii oraz z systemem start-stop. Wadą akumulatorów AGM ich jest stosunkowo wysoka cena.

Modyfikacje akumulatorów kwasowo-ołowiowych

W tej grupie mamy kilka rodzajów konstrukcji o angielskich nazwach: Advanced Flooded Battery (AFB), Enhanced Flooded Battery (EFB) oraz Enhanced Cycling Mat (ECM). Celem modyfikacji było uzyskanie konstrukcji o większej odporności, pojemności i lepszej charakterystyce ładowania i rozładowania niż w przypadku tradycyjnych akumulatorów kwasowo-ołowiowych. Modyfikacje polegają na stosowaniu nowoczesnych materiałów do produkcji separatorów płyt (poliester i polietylen w postaci mikrowłókniny) oraz na produkcji płyt ze stopów ołowiu o specjalnie dobranym składzie, zwiększającym odporność mechaniczną oraz zmniejszającym ryzyko zasiarczenia. Rozwiązania te są rozsądną alternatywą dla tradycyjnych akumulatorów kwasowo-ołowiowych – zachowują wszystkie ich zalety, eliminując jednocześnie wiele wad. Zasadniczo są to konstrukcje bezobsługowe, bezpieczne, o stosunkowo długim oczekiwanym czasie eksploatacji.

Wybierając akumulatory dla klientów, warto także zwrócić uwagę na renomę producenta. Ważne jest jego doświadczenie, proponowane warunki gwarancji, możliwość dokonywania zwrotów, ale także udział w gospodarce odpadami.

Więcej informacji o wysokiej jakości częściach i akcesoriach samochodowych marki Starline można znaleźć na stronie: https://starline-parts.com/?lang=pl

Piotr Kołaczek