Świece zapłonowe – podobnie jak prawie wszystkie elementy pojazdu – stopniowo zużywają się podczas normalnego użytkowania i po pewnym czasie wymagają wymiany. Jakie są najczęstsze przyczyny spadku wydajności świec zapłonowych i kiedy konieczna jest ich wymiana?
Głównym powodem konieczności wymiany świec zapłonowych jest erozja elektrod. Za każdym razem, gdy iskra przeskakuje pomiędzy elektrodami, powoduje erozję niewymiernej ilości materiału na elektrodach. Przez cały okres eksploatacji świec proces ten powtarza się miliony razy, co stopniowo zwiększa odstęp między elektrodami i zmniejsza wydajność iskry, negatywnie wpływając na osiągi silnika oraz zwiększając emisję spalin i zużycie paliwa. Ponadto, jeśli odstęp pomiędzy elektrodami stanie się zbyt duży, cewka zapłonowa będzie pracowała pod większym obciążeniem, ponieważ musi ona wtedy wygenerować wyższe napięcie, aby iskra przeskoczyła pomiędzy elektrodami.
Stopień zużycia elektrod zależy przede wszystkim od materiału, z jakiego są wykonane. Wraz z rozwojem elektrod niklowych, które obecnie są podstawową technologią stosowaną w świecach zapłonowych, zniesiono wymóg okresowego ustawiania odstępu pomiędzy elektrodami, głównie ze względu na większą wytrzymałość tego materiału. Nadal jednak występuje problem erozji – niklowe elektrody świec zapłonowych z czasem ulegają znacznemu zużyciu, a świeca osiąga kres swojej żywotności.
Zużyte elektrody mogą powodować nierówną pracę silnika, wypadanie zapłonu i problemy z uruchomieniem pojazdu. Istnieją również inne czynniki związane ze świecami zapłonowymi, które powodują problemy z odpaleniem auta – w pewnych warunkach wilgoć może gromadzić się w komorze spalania, a następnie osadzać się na elektrodach, utrudniając przeskok iskry.
Aby zwiększyć odporność zapłonu na wymienione wyżej czynniki, należy albo częściej wymieniać świece zapłonowe, albo wybrać świece wykorzystujące lepszą technologię. Przykładowo: opatentowane przez DENSO irydowe świece zapłonowe Twin Tip (TT) pozwalają uniknąć tych problemów dzięki zastosowaniu cieńszych elektrod wykonanych z trwalszych materiałów – takich jak platyna i iryd – co sprawia, że wilgoć nie może osadzić się ani na górnej, ani na dolnej elektrodzie.
Analiza wyglądu świec zapłonowych
Wiele objawów nieprawidłowo działającego układu zapłonowego początkowo może wskazywać na usterkę świec zapłonowych, ale ich przyczyną mogą być również usterki innych układów pojazdu, które mają wpływ na działanie świec zapłonowych. Z tego powodu w pierwszej kolejności należy upewnić się, że zamontowane zostały odpowiednie świece zapłonowe dla danego typu silnika, a następnie sprawdzić ich stan.
Poniższa lista zawiera niektóre łatwiejsze do zidentyfikowania problemy związane z zapłonem, które można zdiagnozować, przyglądając się z bliska elektrodom, stożkowi izolatora i korpusowi świecy, co często określa się mianem „czytania” świecy zapłonowej.
1. Świeca zapłonowa pracująca w prawidłowych warunkach
Wygląd:
- Stożek izolatora ma barwę jasnoszarą lub w odcień brązu.
- Lekko zaokrąglone krawędzie elektrody bocznej i centralnej.
- Lekkie wżery na elektrodach.
2. Zanieczyszczenie osadami węglowymi
Wygląd:
- Czarne, suche osady węgla na stożku izolatora, elektrodach i korpusie.
Skutki:
- Utrudniony rozruch.
- Gorsze przyspieszenia samochodu.
- Wypadanie zapłonu, w szczególności w trakcie przyspieszania oraz pod dużym obciążeniem.
Możliwe przyczyny:
- Eksploatacja silnika nienagrzanego do temperatury pracy.
- Zbyt bogata mieszanka paliwowo-powietrzna.
- Uszkodzenie układu zapłonowego, niesprawne przewody zapłonowe.
- Świeca nie osiąga temperatury samooczyszczania (zbyt zimna).
3. Zanieczyszczenie ołowiem
Wygląd:
- Żółte lub brązowe, przypominające żużel osady lub zeszkliwione osady na stożku izolatora.
Skutki:
- Wypadanie zapłonu podczas nagłego przyspieszania lub pod dużym obciążeniem silnika, brak negatywnych skutków w typowych warunkach eksploatacji.
Możliwe przyczyny:
- Benzyna o wysokiej zawartości związków ołowiu.
4. Przegrzanie
Wygląd:
- Biały, suchy stożek izolatora z niewielkimi czarnymi osadami.
- Możliwe nadtopienia i wżery na elektrodach.
Skutki:
- Spadek mocy silnika.
- Wypadanie zapłonu.
Możliwe przyczyny:
- Niewystarczające dokręcenie świec. Nieszczelność świecy.
- Niewystarczające chłodzenie silnika – przegrzanie silnika.
- Za duże wyprzedzenie zapłonu.
- Zbyt wysoki zakres temperatur roboczych świec.
5. Stopienie elektrod
Wygląd:
- Stopienie elektrody środkowej i/lub masowej.
- Osady obcych materiałów na stożku izolatora, np. aluminium.
- Pęknięcie izolatora.
Skutki:
- Utrata mocy silnika, a w konsekwencji uszkodzenie silnika.
Możliwe przyczyny:
- Zapłony żarowe lub spalanie stukowe.
- Nieszczelność komory spalania.
- Paliwo niskiej jakości.
- Inne przyczyny, które powodują przegrzanie świecy.
6. Zanieczyszczenie dodatkami do paliwa
Wygląd:
- Czerwone osady na obu elektrodach i stożku izolatora.
Skutki:
- Utrudniony rozruch silnika.
- Wypadanie zapłonu.
- Utrata mocy silnika.
Możliwe przyczyny:
- Stosowanie paliwa z dodatkiem związku manganu o symbolu MMT lub związku żelaza o nazwie ferrocen. Oba są wykorzystywane do zwiększenia liczby oktanowej (np. w Rosji i Afryce Płd.)
Skonsolidowana oferta
Obecnie linia świec zapłonowych DENSO TT składa się z 35 numerów części – 16 świec niklowych i 19 świec irydowych – zapewniających 87-procentowe pokrycie europejskiego parku pojazdów.
Cieńsze elektrody świec zapłonowych DENSO TT wytwarzają bardziej skoncentrowaną, mocną iskrę, która pozwala na rozprzestrzenianie się płomienia we wszystkich kierunkach, maksymalizując wydajność spalania mieszanki paliwowo-powietrznej. Zwiększa to moc silnika, a jednocześnie ogranicza emisję spalin, poprawia zużycie paliwa oraz zmniejsza obciążenie energetyczne cewki zapłonowej. W efekcie świece zapłonowe DENSO Iridium TT, dzięki zastosowaniu wytrzymałych materiałów, mają znacznie dłuższą żywotność, wynoszącą około 120 000 km.
Więcej informacji o świecach zapłonowych DENSO można znaleźć na stronie www.denso-am.eu/pl, w katalogu TecDoc lub u przedstawiciela DENSO.
