Układ hamulcowy jest jednym z najważniejszych elementów każdego pojazdu. Awaria dowolnego innego układu czy systemu najczęściej uniemożliwia jazdę lub sprawia, że staje się ona niekomfortowa lub nieekonomiczna, ale najczęściej nie jest niebezpieczna. Jeśli jednak awarii ulega jakiś element układu hamulcowego, to takie zdarzenie przekłada się
już bezpośrednio na bezpieczeństwo osób podróżujących pojazdem.

W zdecydowanej większości współczesnych samochodów osobowych montowany jest hydrauliczny układ hamulcowy. Siła uruchamiająca hamulec jest przenoszona z pedału hamulca i układu wspomagania hamowania przez układ zaworów systemu ABS (ewentualnie innych układów bezpieczeństwa) na zaciski hamulców montowane przy każdym kole. Pośredniczy w tym płyn hamulcowy, wypełniający przewody, zbiornik wyrównawczy i inne elementy. Hamulce (z wyjątkiem hamulca ręcznego) są uruchamiane przez zwiększenie ciśnienia w układzie. Może ono osiągać wartość 50–80 barów, a w niektórych autach nawet 100 barów.

Zmiana ciśnienia ma charakter skokowy: im gwałtowniejsze hamowanie, tym większe ciśnienie w układzie hamowania. W takich warunkach i przy maksymalnie niesprzyjających okolicznościach (np. przy gwałtownym hamowaniu awaryjnym) nadwyrężony przewód hamulcowy może pęknąć. Wykrycie zagrożenia nie jest łatwe, o ile nie spowoduje szybkiej utraty dużej ilości płynu hamulcowego.

Dlatego przy każdej okazji należy przypominać kierowcom, że powinni reagować na zauważone wycieki płynu hamulcowego i w takich przypadkach niezwłocznie zasięgnąć porady doświadczonego mechanika. Zignorowanie śladu wycieku w miejscu, w którym kierowca zaparkował samochód, czy też brak kontroli poziomu płynu hamulcowego w zbiorniku wyrównawczym mogą mieć bardzo poważne i niebezpieczne skutki.

Elastyczne przewody hamulcowe

Zaciski hamulcowe pozostają nieruchome względem piasty koła i wraz z nią poruszają się względem podwozia i przymocowanych do niego elementów układu hamulcowego (przewodów twardych). Wyklucza to możliwość połączenia zacisków z resztą układu bezpośrednio przy pomocy twardych (miedzianych albo stalowych) przewodów. Takie połączenie zostałoby błyskawicznie zerwane. Dlatego końcowy odcinek, łączący nieruchome przewody twarde z ruchomym zaciskiem, jest poprowadzony przewodem elastycznym.

Przewody elastyczne są słabym ogniwem układu hamulcowego. Mimo że projektuje się je i wykonuje z myślą o wieloletniej eksploatacji w trudnych warunkach, to – podobnie jak inne podzespoły – zużywają się one z biegiem czasu. Najczęstszą usterką jest pęknięcie przewodu, niejednokrotnie w pobliżu połączenia z metalowymi końcówkami. W rezultacie pojawia się wyciek płynu hamulcowego o różnej intensywności: od niewielkich kropli pojawiających się podczas hamowania, po całkowite pęknięcie z towarzyszącym mu wyciekiem płynu hamulcowego.

Taka awaria podczas jazdy stawia kierowcę i pasażerów w obliczu zagrożenia życia. W odróżnieniu od hamulców pneumatycznych, w których spadek ciśnienia powoduje automatyczne zahamowanie pojazdu, utrata płynu hamulcowego uniemożliwia hamowanie.

Dlatego przewody hamulcowe powinny być dokładnie oczyszczane i oglądane podczas każdej naprawy pojazdu – nawet wtedy, gdy nie dotyczy ona bezpośrednio układu hamulcowego. Sprzyjającą okolicznością do przeprowadzenia kontroli stanu przewodów hamulcowych jest wymiana klocków i tarcz, okresowa wymiana płynu hamulcowego czy sezonowa zmiana opon. Po zdjęciu koła przewody są doskonale widoczne. Wystarczy je oczyścić, ocenić ich stan i ustalić, czy nadal mogą być eksploatowane.

Przewody elastyczne są narażone nie tylko na obciążenia mechaniczne. Ze względu na lokalizację są one poddawane działaniu wody z rozpuszczonymi w niej związkami chemicznymi. Oddziałują na nie niskie i wysokie temperatury (odpowiednio zimą oraz w lecie i podczas intensywnego hamowania, kiedy tarcze i klocki rozgrzewają się do wysokiej temperatury).

Przewody elastyczne marki Starline spełniają wszystkie wymagania dotyczące jakości i wytrzymałości. Szeroki wybór odmian umożliwia znalezienie produktów pasujących do wszystkich marek i modeli samochodów.

Sztywne przewody hamulcowe

Sztywne przewody hamulcowe stanowią osnowę układu hamulcowego, gdyż rozprowadzają płyn hamulcowy od zaworów sterujących ABS do zacisków hamulcowych. Przewody twarde (sztywne), podobnie jak elastyczne, także są narażone na działanie niekorzystnych warunków.

Najczęstszymi przyczynami uszkodzenia tych elementów są: korozja, uderzenie przedmiotem podrzuconym z podłoża, uszkodzenie w wyniku kolizji z innym pojazdem, rzadziej rozerwanie osłabionego przewodu w chwili gwałtownego wzrostu ciśnienia płynu w układzie.

Zgodnie z przepisami homologacyjnymi przewody twarde powinny być wykonywane z miedzi. W praktyce warsztatowej często można się spotkać z zastępowaniem przewodów miedzianych stalowymi. Trzeba jednak pamiętać, że przewody stalowe są podatne na korozję, a ich wytrzymałość zależy w dużym stopniu od jakości powłoki zabezpieczającej. W niektórych krajach
(np. w Austrii) pojazdy, w których przewody miedziane zostały zastąpione stalowymi, nie przejdą badań okresowych.

Linki napędowe hamulców ręcznych (cięgna Bowdena)

W znacznej części samochodów osobowych hamulec postojowy jest uruchamiany mechanicznie – przez przeniesienie siły z dźwigni hamulca na tylne zaciski za pośrednictwem cięgna Bowdena – nierozciągliwej linki stalowej, umieszczonej w metalowym pancerzu zabezpieczonym z zewnątrz warstwą z tworzywa sztucznego. Dodatkowo między linką stalową a pancerzem znajduje się cienka rurka z tworzywa sztucznego o właściwościach samosmarujących. Taka konstrukcja zapewnia z jednej strony odporność na warunki atmosferyczne, a z drugiej niewielkie tarcie podczas przesuwania linki względem pancerza. Zabezpieczenie jest ważne, ponieważ linka poprowadzona pod podwoziem pojazdu jest narażona na zachlapanie wodą, błotem, a czasem także agresywnymi związkami chemicznymi. Uszkodzona izolacja lub nieszczelne przepusty linki sprzyjają dostawaniu się wody między linkę a pancerz. Linka ma niewielką średnicę, więc korozja stosunkowo szybko może ją osłabić, co docelowo może doprowadzić do jej zerwania. W ofercie Starline znajdują się m.in. cięgna Bowdena w wielu odmianach, co gwarantuje możliwość dobrania części do praktycznie każdego samochodu osobowego poruszającego się po polskich drogach.

Zaciski

Zaciski, czyli elementy wykonawcze układu hamulcowego, są największymi i jednocześnie jednymi z najdroższych podzespołów w układzie hamulcowym. Elementy te bardzo rzadko ulegają poważnemu uszkodzeniu. Jeśli do niego dochodzi, to zazwyczaj dzieje się to w wyniku groźnego wypadku albo pożaru. Zdecydowana większość uszkodzeń jest spowodowana utratą szczelności tłoczków, zatarciem tłoczyska lub korozją zaworków odpowietrzających czy też złącz przewodów hamulcowych. Wszystkie te uszkodzenia można wyeliminować, dysponując wysokiej jakości zestawami naprawczymi. Profesjonalna regeneracja zacisków pozwala uzyskać doskonały efekt i przywrócić im pełną funkcjonalność. Zaciski, a także inne elementy układu hamulcowego, można znaleźć w szerokiej ofercie marki Starline.

Piotr Kołaczek

Więcej informacji o wysokiej jakości częściach i akcesoriach samochodowych marki Starline można znaleźć na stronie: https://starline-parts.com/?lang=pl